Hayvanların Elektronik Kimliklendirilmesi
Günümüzde Avrupa'da, başta BSE hastalığının varlığını sürdürmesi ve ŞAP hastalığının yaygın olarak görülmesi nedeniyle, AB ülkeleri et tüketiminde "çiftlikten çatala" (Farm-to-Fork) izlenebilirliği sağlamayı hedef olarak seçmişlerdir. Bu yöntem ile, hayvana verilen kimlik numarası ve üretici bilgileri ile beraber hayvanın yaşamı boyunca geçirdiği tüm işlemler (aşılama, tohumlama, doğum v.b) kayıt altına alınmakta, bu bilgiler kesimhanelerde karkaslar ile ilişkilendirilmekte ve satış sırasında ve sonrasında tüketicilere sunulmaktadır. Bu izleme sürecinin başlangıç noktası olması sebebiyle 90'lı yıllardan itibaren büyükbaş ve küçükbaş hayvanların bireysel kimliklendirilmesi kademeli olarak zorunlu hale getirilmektedir.
Hayvanların kimliklendirilmesinde günümüzde en yaygın olarak kullanılan yöntem hayvanlara plastik kulak küpesi takılmasıdır. Bu yöntemle, üzerinde hayvana ait bir tanımlama numarası ve bu numarayı sembolize eden bir barkot bulunan kulak küpesi aracılığı ile hayvanın kimliği insan marifetiyle veya barkot okuyucu özellikli cihazlarla okunabilmektedir. Ne var ki, "görsel kimliklendirme" olarak adlandırılan bu yöntem, "elektronik kimliklendirme" ürünlerinin kullanılabilir olmasıyla yerini bu yeni nesil teknolojik ürünlere bırakmaya başlamıştır.
Kulak Küpesi
Görsel kimliklendirme ürünleri olarak çok uzun yıllardır kullanılmaları sebebiyle kulak küpeleri hakkındaki bilgi birikimi ve deneyim çok fazladır. Çok farklı fiziksel koşullar, çevre faktörleri ve yönetmeliklerden ortaya çıkan farklı gereklilikler, zamanla tek bir çözüm etrafında toplanmıştır. Kulak küpesi ile elektronik kimliklendirme ise, halihazırda kabul edilen bu çözümün üzerine elektronik modül eklenmesi ile sağlanmaktadır.
Buna göre, elektronik kimliklendirmede kullanılacak kulak küpeleri, öncelikle bir kulak küpesi olarak;
- Hayvan ve insan sağlığına zarar vermeyecek plastik hammaddeden imal edilmiş,
- Özellikle küçükbaş hayvanların kulaklarının kolaylıkla taşıyabileceği ağırlıkta (en çok 7 gr.),
- Hiçbir şekilde tekrar kullanıma izin vermeyecek bir kilitleme sistemine sahip,
- Üzerinde lazer ile yazılmış hayvan tanımlama numarası ve bu numarayı sembolize eden barkot bulunan,
- Takıldıktan sonra hayvana zarar verebilecek keskin ya da sivri bir kısım içermeyecek şekilde tasarlanmış,
- Dişi ve erkek parçaların birbirine takıldığı bölge fiziksel müdahaleye karşı korumalı olmalı bir elektronik kulak küpesi olarak da ISO 11784 standardına uygun 15 haneli bir kimlik numarası taşımalı ISO 11785 standardına uygun okuyucular ile okunabilir olmalı
- Standarda uygun okuyucular ile okuma mesafesi 12cm'den az olmamalı 'dır.
- 15 haneli elektronik kimlik numarası ile kulak küpesi üzerinde lazer ile yazılmış olan rakam kesinlikle aynı olmalıdır.
Kulak küpeleri kullanılarak yapılan elektronik kimliklendirmede çoğunlukla küçükbaş hayvanlarda yapılabilen bir hatalı uygulama da, doğru küpe seçiminin temel kriteri olan "esneklik" özelliğinin ihlal edilerek "düğme" şeklinde, yuvarlak ve sert elektronik kulak küpelerinin kullanılmasıdır. Elektronik kimliklendirme, teknolojinin ilerlemesiyle hayvanların takibine kolaylık sağlaması amacıyla ortaya çıkan, yardımcı bir sistemdir. Kulak küpelerinin elektronik özellik kazanması için şekil ve yapı olarak değişmesi yerine, elektronik modüllerin hâlihazırda kullanılan kulak küpesi şekline uydurulması ve dolayısıyla kulak küpelerinin şekil ve esnekliklerinden ödün verilmemiş olması dikkat edilmesi gereken önemli bir husustur.
